علائم خرابی Cpu

علائم خرابی CPU گوشی موبایل که بیشترین احتمال را به خود پردازنده می‌دهند

در دنیای تعمیرات موبایل، خرابی CPU یکی از پیچیده‌ترین و پرریسک‌ترین عیب‌ها محسوب می‌شود. بسیاری از کاربران و حتی بعضی تعمیرکاران تصور می‌کنند هر زمان گوشی روشن نشود یا خاموش شود، قطعاً CPU سوخته است؛ در حالی که واقعیت ماجرا پیچیده‌تر از این حرف‌هاست. تجربه نشان داده در حدود هفتاد تا هشتاد درصد موارد، خرابی CPU باعث خاموشی کامل دستگاه می‌شود، اما در حدود بیست درصد دیگر، گوشی همچنان روشن می‌ماند و فقط با مجموعه‌ای از علائم عجیب و گمراه‌کننده مواجه می‌شویم که تشخیص آن بدون شناخت رفتار CPU تقریباً غیرممکن است.

برای تشخیص صحیح خرابی CPU، ابتدا باید با منطق راه‌اندازی گوشی و رفتار جریان‌کشی آن آشنا باشید. زمانی که این پیش‌زمینه را داشته باشید، می‌توانید فقط با مشاهده واکنش گوشی روی منبع تغذیه، مسیر عیب‌یابی را تا حد زیادی به سمت قطعه معیوب هدایت کنید.

رفتار نرمال جریان‌کشی گوشی در زمان پاور شدن

در یک گوشی سالم، زمانی که دستگاه به منبع تغذیه متصل می‌شود و دکمه پاور فشرده می‌شود، جریان‌کشی از حدود یک هزارم آمپر شروع شده و در کسری از ثانیه به چند صدم آمپر می‌رسد. در بازه‌ای حدود پنج صدم تا دو دهم آمپر، لوگوی اول گوشی نمایش داده می‌شود. پس از آن، با اجرای فرآیند بوت، جریان‌کشی افزایش یافته و ممکن است به حدود نیم تا یک آمپر برسد و سپس مجدداً کاهش پیدا کند. این روند، رفتار طبیعی اکثر گوشی‌های سالم در زمان روشن شدن است.

CPU در این فرآیند نقش اصلی را ایفا می‌کند. ابتدا آی‌سی تولید کلاک یا کریستال، سیگنال لازم را برای CPU فراهم می‌کند. این سیگنال دقیقاً مانند استارت خودرو عمل می‌کند؛ بدون آن، پردازنده هیچ واکنشی نشان نمی‌دهد. پس از دریافت کلاک، CPU وضعیت بخش‌های مختلف مانند باتری، دما، حافظه و سایر تأییدیه‌ها را بررسی می‌کند و در صورت صحت، فرمان بوت صادر می‌شود.

اولین نشانه مهم خرابی CPU؛ گیر کردن جریان زیر پنج صدم آمپر

یکی از مهم‌ترین علائم خرابی CPU، حالتی است که گوشی به منبع تغذیه متصل می‌شود اما جریان‌کشی از حدود پنج صدم آمپر بالاتر نمی‌رود. در این شرایط، گوشی هیچ‌گاه وارد مرحله بوت نمی‌شود و لوگویی نمایش داده نمی‌شود. این اتفاق معمولاً به این معناست که فرمان بوت صادر نشده و CPU قادر به ادامه فرآیند روشن شدن نیست.

اگر جریان‌کشی روی یک هزارم یا چند صدم آمپر ثابت بماند، در بیش از نود درصد موارد، مشکل مستقیماً به CPU مربوط می‌شود. البته در برخی شرایط خاص، خرابی آی‌سی کریستال یا مدار تولید کلاک نیز می‌تواند علائم مشابهی ایجاد کند، اما زمانی که تمام مسیرهای جانبی بررسی شده باشند، بیشترین احتمال متوجه خود پردازنده خواهد بود.

شناخت این رفتار جریان‌کشی باعث می‌شود تعمیرکار بدون آزمون و خطای بی‌مورد، مستقیماً روی قطعه مشکوک تمرکز کند و زمان و ریسک تعمیر کاهش پیدا کند.

خاموش شدن یا ریست شدن گوشی پس از داغ شدن

دومین علامت مهم خرابی CPU، خاموش شدن یا ریست شدن گوشی در زمان افزایش دما است. این حالت معمولاً هنگام اجرای بازی‌های سنگین، استفاده طولانی‌مدت از اینترنت یا مکالمه طولانی اتفاق می‌افتد. گوشی در ابتدا به‌صورت عادی کار می‌کند، اما پس از چند دقیقه استفاده سنگین، ناگهان خاموش می‌شود یا ریست می‌کند.

در این وضعیت، معمولاً CPU دچار ضعف داخلی یا به اصطلاح نیم‌سوز شده است. در برخی موارد، با افزایش دما، ولتاژهای تغذیه CPU دچار افت می‌شوند یا خطوط تغذیه به‌صورت پارشیال شورت می‌شوند. نتیجه این اتفاق، قطع برق CPU و خاموش شدن ناگهانی دستگاه است.

این نشانه یکی از خطرناک‌ترین هشدارها برای تعمیرکار است. زیرا در چنین شرایطی، هرگونه حرارت‌دهی غیراصولی یا هیت ساده می‌تواند باعث سوختن کامل CPU شود و گوشی را برای همیشه از رده خارج کند. به همین دلیل، در این حالت تصمیم‌گیری اشتباه می‌تواند خسارت جبران‌ناپذیری به دستگاه وارد کند.

بروز همزمان چندین ایراد در حالت روشن

سومین و شاید قطعی‌ترین نشانه خرابی CPU، بروز چند مشکل همزمان در حالت روشن بودن گوشی است. مشکلاتی مانند قطع شدن بیس‌باند، نداشتن آنتن، پریدن IMEI، اختلال در شارژ، از کار افتادن وای‌فای یا بلوتوث، فریز شدن برنامه‌ها و افزایش ناگهانی دمای دستگاه، اگر به‌صورت همزمان و مقطعی رخ دهند، به احتمال بسیار بالا به CPU مربوط هستند.

در حالت طبیعی، یک گوشی سالم به‌ندرت دچار چند ایراد همزمان می‌شود؛ مگر اینکه دستگاه آب‌خورده یا ضربه شدید خورده باشد. CPU مرکز کنترل تمامی این بخش‌هاست و زمانی که دچار مشکل داخلی شود، اختلال‌ها به‌صورت زنجیره‌ای و همزمان ظاهر می‌شوند. اگر مشاهده می‌کنید که با خاموش و روشن کردن گوشی، این مشکلات موقتاً برطرف می‌شوند و دوباره بازمی‌گردند، این نشانه‌ای بسیار قوی از خرابی CPU است.

بر اساس تجربه عملی روی هزاران دستگاه، در اغلب مواردی که چنین علائم همزمانی مشاهده شده، منبع اصلی ایراد CPU بوده و تنها درصد کمی از آن‌ها به قطعات دیگر مربوط شده‌اند.

جمع‌بندی نهایی

خرابی CPU همیشه به‌معنای خاموشی کامل گوشی نیست. شناخت رفتار جریان‌کشی، واکنش گوشی به دما و بروز همزمان ایرادات مختلف، می‌تواند شما را تا بیش از هفتاد درصد به تشخیص درست نزدیک کند. این دانش، هم برای تعمیرکاران حرفه‌ای و هم برای کاربرانی که قصد تصمیم‌گیری آگاهانه دارند، اهمیت بسیار زیادی دارد. تشخیص درست CPU، می‌تواند جلوی هزینه‌های اضافی، آسیب‌های بیشتر و حتی از بین رفتن کامل دستگاه را بگیرد.